96/7/7
10:48 ع
کودک عصبی را چگونه آرام کنیم ؟
نحوه برخورد با کودک پرخاشگر چگونه است ؟
چگونه با کودک پرخاشگر رفتار کنیم
تربیت کودکان شاید یکی از مهمترین دغدغه های والدین و مخصوصا مادران باشد تا اآنجا که وقت و انرژی بسیار زیای برای آن میگزارند ، اما یکی از مشکلاتی که معمولا والدین با آنها روبرو هستند عدم توانایی ارتباط و کنترل صحیح کودکان عصبی و پرخاشگر است ، به نحوی که بعضا نمیتوانند اعمال تربیتی خود را مدیریت کرده و کنترل خود را در مقابل رفتار های کودک از دست میدهند . مثلا در مواردی معمولا کودکان 3 ساله لجبازی میکنند و حتی امکان کتک زدن والدین و دیگران وجود دارد که پدر و مادر نیز عصبی شده و رفتار های نادرست انجام میدهند و در این حالت والدین نسبت به این اتفاق ناراحت و ناامید میشوند .
نا امیدی از تربیت صحیح فرزند فقط کار را خراب تر میکند ، والدین باید با شکیبایی و برخورد صحیح و علمی بتوانند اختلالات و مشکلات کودک را بر طرف کنند .
روان شناسانی که اعتقادات نظری متفاوتی دارند در مورد چگونگی تعریف پرخاشگری اساساً با هم توافق ندارند. موضوع اصلی این است که آیا باید پرخاشگری را براساس پیامدهای قابل دیدن آن تعریف کنیم یا براساس مقاصد شخصی که آن را نشان می دهد.
گروهی پرخاشگری را رفتاری می دانند که به دیگران آسیب می رساند یا بالقوه می تواند آسیب برساند. پرخاشگری ممکن است بدنی باشد ( زدن – لگد زدن – گاززدن) یا لفظی ( فریاد زدن، رنجاندن) یا به صورت تجاوز به حقوق دیگران ( چیزی را به زور گرفتن)، نقطه قوت این تعریف عینی بودن آن است به رفتار قابل مشاهده اطلاق می شود. نقطه ضعف آن این است که شامل بسیاری از رفتارهایی است که ممکن است به طور معمول پرخاشگری تلقی نشود.
پرخاشگری وسیله ای رفتاری است در جهت رسیدن به هدفی؛ پرخاشگری خصمانه رفتاری است در جهت آسیب رساندن به دیگران ، بیشتر پرخاشگری های بین کودکان کوچک از نوع «وسیله ای» است.
این نوع پرخاشگری به خاطر متعلقات است. کودکان از یکدیگر اسباب بازی می قاپند، یکدیگر را هل می دهند تا به اسباب بازی که می خواهند بازی کنند دست یابند. به ندرت اتفاق می افتد که کودکان بخواهند به کسی آسیب برسانند یا از روی عصبانیت دست به پرخاشگری بزنند.
پرخاشگری را باید از جرئت ورزی متمایز دانست. جرئت ورزی، دفاع از حقوق یا متعلقات (مانند ممانعت کودک از این که کسی به اسباب بازی اش دست بزند) یا بیان امیال و آرزوها را بر می گیرد.مردم معمولاً شخص با جرئت را پرخاشگر می دانند، در صورتی که کسی که از حق خود دفاع می کند با جرئت است نه پرخاشگر.
برای پرخاشگری و خشم در کودکان دلایل متعددی وجود دارد اما شاید بتوان این دلایل را به صورت زیر طبقه بندی کرد تا بتوان بر این اساس در صدد یافتن دلایل منحصر به فرد پرخاشگری کودک خود برآیید .
هر کودک پرخاشگری می تواند یک الگوی رفتاری پرخاشگری و خشونت داشته باشد . به عبارتی می توان گفت کودک پرخاشگری را با الگوپذیری از والدین یاد می گیرد . گاهی رفتار پرخاشگرانه ی کودکان ناشی از رفتار نادرست والدین با کودک و یا با یکدیگر است که باعث بروز عصبانیت و خشم در کودکان می شود .
کودک پس از گذار از سنی به سن دیگر ممکن است دچار تغییراتی در برخورد و رفتار خود شود . مثلا تغییر کودکی به نوجوانی امکان دارد خصوصیات اخلاقی کودک تغییر کرده و برای والدین قابل پذیرش نباشد و آن ها انتظار همان کودک سابق راداشته باشند که این می تواند منجر به پرخاشگری در کودک شود .
ورود کودک از سنی به سن بالاتر با تغییرات فیزیکی همراه است که ممکن است پذیرش آن برای کودک کمی سخت باشد و این نمود این تغییرات را به صورت پرخاشگری و عصبی شدن در مقابل دیگران بروز دهد .
هر کودک با توجه به رشد و شخصیت خود دارای نیازهایی است که با ورود به سنین بالاتر این نیاز ها تغییر می کنند . اطلاع نداشتن و عدم آگاهی والدین نسبت به این تغییرات و نیاز های جدید کودک باعث می شود کودک احساس کند که والدین او را درک نمی کنند و همین باعث بروز عصبانیت و پرخاشگری در کودک می شود .
محیط رشد و پرورش کودک تاثیر زیادی بر نوع برخورد و به طور کلی شخصیت کودک می گذارد . نابسامانی های خانواده از جمله مساله ی طلاق ، درگیری و اختلاف و محیط های زندگی به دور از مسالمت ؛ یکی از عللی است که می تواند از عوامل دیگر ایجاد خشونت در قالب پرخاشگری کودک باشد .
چگونه با کودک پرخاشگر رفتار کنیم
برای درمان , و مهار پرخاشگری در کودکان اولین گام این است که نوع پرخاشگری و خشونت آن ها و علت آن را طبق توضیحاتی که در بالا ارایه شد تشخیص و شناسایی کرده و رفتار کودک را به طور دقیق بررسی کنیم .
کودک خود را به عنوان یک موضوع مهم مورد بررسی قرار دهید و بهترین راه استفاده از دانش روانشناسی است که البته بهتر است به دانش خود اکتفا نکنید و به صورت دوره ای از مشاوران متخصص کودک و نوجوان کمک بگیرید .
مهمترین نکته در کنترل شرایط حفظ آرامش است ، اینکه رفتار کودک نتواند شما را عصبی و نا امید کند . پس همیشه در جایگاه والدین با کودک مقابله به مثل نکنید .
مسائل و مشکلات را از دید کودک بررسی کنید و اورا درک کنید تا احساس هم دلی با شما داشته باشد و نقش بازجو را برای او بازی نکنید .
آیا نحوه صحیح صحبت کردن با کودکان و نوجوانان را میدانید ؟ در صحبت کردن آرام و متین باشد تا هم به کودک نشان دهید که تحت تاثیر پرخاشگری های او قرار نگرفته اید و هم تسلط خود را بر او و شرایط نشان دهید تا کودک بتواند به شما اعتماد کرده و گوش کند .
نصیحت کردن همیشه فقط کار را خراب تر میکند ، کودک شما به نصیحت نیاز ندارد او به کمک نیاز دارد .
همیشه افراد دانا و آگاه میتوانند چالش های خود را به بهترین و آرام ترین راه ها رفع کنند ، پس برای سلامت روان خود و خانوداه تان بیشتر بدانید و برای پاسخ به سوالاتی همچون چگونه با کودک پرخاشگر رفتار کنیم ؟ مطالعه کنید و حتما از مشاوران و پزشکان روانشناس استفاده کنید و حتی اگر وقت مراجعه ندارید به صورت دوره ای از مشاوره تلفنی بهره مند شوید .
1- صمیمت، صمیمیت در خانواده امری لازم و ضروری است زیرا سهم مهمی در کاهش خشونت در خانواده دارد بسیاری از رفتارهای خشونتآمیز به این دلیل است که صمیمیت بین طرفین وجود ندارد. صمیمیت هنگامی افزایش مییابد که افراد خانواده درامور زندگی با یکدیگر مشارکت داشته باشند. همچنین اعتماد و اطمینان در مشارکت بین اعضای خانواده باعث صمیمیت میشود.
2- تأمل و سکوت، یکی از بهترین راههای کنترل خشونت در خانواده کنترل رفتار خویشتن در مواقعی است که یکی از اعضای خانواده به تحریک دیگری بپردازد. بهترین شگرد در این هنگام آن است که دیگران سکونت اختیار کنند تا آن فرد هم آرامش پیدا کند سپس در یک فرصت مناسب با هم به بحث و بررسی بپردازند.
3- تخلیه یعنی اینکه به طور مستقیم جواب خشونت را ندهیم. تحقیقات جدید نشان میدهد که پرخاشگری حلاکی و حتی فیزیکی علاوه بر اینکه خشم را کاهش نمیدهد بلکه باعث افزایش آن نیز میشود. 4- مدل پرخاشگری غیر پرخاشگرانه (قدم زدن و…)، تحقیقات نشان داده که افرادی عادی که پرخاشگری خود بدون رفتار پرخاشگرانه بروز دادند بعد از این کار سطح کمتری از پرخاشگری را داشتهاند ولی به طور کل این روش هم زیاد مؤثر نیست.
5- تنبیه، درطول تاریخ یکی از وسایل اجتماعی برای کم کردن میزان خشونت تنبیه بودهاست که توسط آن جلوی تجاوز، خشونت و دیگر رفتارهای پرخاشگرانه را میگرفتند ولی در حال حاضر علما معتقدند که تنبیه به طور موقت جلوی خشونت حاضر را میگیرد و برعکس در طولانی مدت به طور مستقیم باعث تقویت آن میشود درحال حاضر تنبیه بدنی از طرف سازمان بهداشت جهانی ممنوع شدهاست.
6- صحبت کردن در مورد مشکل، بهترین روش برای کاهش پرخاشگری صحبت کردن در مورد آن است این تکنیک به طور عملی به دو صورت عملی است ولی اینکه در لحظهای که پرخاشگری به حد اعلای خود میرسد یکی از طرفین سکوت اختیار کند و سعی کند غائله را ختم کند ولی بعد از اینکه طرفین آرام شدند و مدتی نیز گذشت با خونسردی مطالب را با یکدیگر در میان میگذارند و آن را حل و فصل میکنند.
درمان پرخاشگری:
برای درمان پرخاشگری گام اول شناخت و ریشه یابی علت یا علل پرخاشگری است با شناخت این عوامل میتوان همکاریهای لازم را برای کاستن از میزان و شدت پرخاشگری ارائه نمود مانند سرگرم نمودن فرد مهر و محبت و دلجویی آموزش تنهایی فکرکردن صبر و متانت نشان دادن در مواقع پرخاشگری تشویق جهت استحمام وروش گرفتن اجرای عدالت در منزل برآورده کردن نیازهای کودکان و نوجوانان مساعد ساختن جو آزادیهای کنترل شده جلوگیری از توهین و ناسزا گفتن به آنها یا مقابله به مثل نکردن با آنها جلوگیری از تهدید و ترساندن الگوهای خوب را به آنها نشان دادن رهنمودهایی در مورد سازش و جوشش با دیگران تشویق به بازیهای گروهی و رعایت بتراکت و قوانین در زندگی با دیگران عادت دادن به آنا به گذشت یاد دادن انتقاد صحیح به آنها جهت تخلیه و سبک شدن و آرامش یافتن و در پایان چنانچه رعایت عوامل فوق تأثیری نداشت میتوان از عوامل دیگری مانند توبیخ اخطار تحکم علامت مقابله به مثل تنبیه و قهر و… استفاده نمود.
نکته :
در بعضی از موارد پرخاشگری و خشم کودکان به دلیل مشکلات افسردگی و بیش فعالی در کودکان میباشد که به دلیل بروز این گونه رفتار های متناقض با تصورات ما از کودک منجر میشود والدین هرگز به مشکل اصلی پی نبرند ، برای اطلاع بیشتر از این مساعل دو مقاله زیر را بخوانید .
روانشناسی کودکان افسرده <(کلیک کنید)
بیش فعالی در کودکان <(کلیک کنید)